Levensloop van Morihei Ueshiba 1883 - 1969
-grondlegger van het Aikido-
Morihei Ueshiba werd geboren in Tanabe, in de provincie Wakayama te Japan
op 14 December 1883. Hij was het vierde kind en de oudste zoon van een
gerespecteerde boer.
Hij was nogal zwak en vaak ziek en dat leidde ertoe dat hij liever een boek las en binnenshuis vertoefde, dan dat hij buiten speelde. Zijn vader heeft ervoor gezorgd dat hij fysiek wat sterker werd door hem te bewegen deel te gaan nemen aan zwemmen en sumo worstelen.
Het verhaal gaat dat de jonge Ueshiba er meermaals getuige van was, dat zijn vader slaag kreeg van lokale criminelen, om politieke redenen. Mede hieraan zou ten grondslag liggen dat hij zich lichamelijk wilde ontwikkelen om wraak te nemen.
Op school verveelde hij zich. Hierdoor verliet hij op 18 jarige leeftijd zijn geboorteplaats en startte in Tokyo een schoolboeken winkel. Door veelvuldige ziekte ging zijn zaak echter al snel failliet.
Rond deze tijd ontdekte hij zijn interesse voor vechtkunsten zoals Jujutsu en zwaardvechten en volgde lessen in diverse dojo’s.
Gedurende de Russisch-Japanse oorlog in het begin van de twintigste eeuw nam de jonge Morihei dienst in het Japanse leger.
Na de oorlog keerde hij terug naar het ouderlijk huis, waar zijn vader een dojo voor hem bouwde. In 1912 –inmiddels 29 jaar oud-zwaaide hij af als sergeant.
In datzelfde jaar besloot hij om met 54 gezinnen een kolonie te beginnen in
Hokkaido -de huidige provincie Shirataki -en land te gaan ontginnen.
Zeven jaar lang heeft hij als dorpshoofd hard meegewerkt aan de ontwikkeling van de Shirataki regio.
Het was in deze tijd (rond 1915) dat hij kennis maakte met Sokaku Takeda
-grootmeester in Daito-ryu ju-jutsu-en bij hem begon te trainen. Na enkele jaren behaalt hij hier een meestergraad.
In 1920 bereikt Morihei het bericht dat zijn vader ernstig ziek is en hij besluit naar huis terug te keren. Als zijn vader overlijdt grijpt hem dit psychisch en emotioneel zo aan, dat hij besluit al zijn bezittingen te verkopen en zich aan te sluiten bij Deguchi Onisaburo, een charismatisch religieus leider, die in Ayabe de Omote Kyu sekte had gesticht.
Degushi was pacifist en een voorstander van geweldloos verzet en universele
ontwapening.
Ueshiba heeft later verklaard dat Takeda hem de ogen heeft geopend voor de
essentie van Budo maar dat zijn verlichting is toe te schrijven aan de leer van Degushi.
Hij blijft hier acht jaar en bestudeert het shinto. Bovendien wordt hij meester In het concept van koto-dama (het sterken van de geest d.m.v. woord en klank)
Tijdens zijn verblijf in Ayabe houdt hij zich weer steeds meer met budo bezig.
Voor Degushi Onisaburo was hij lijfwacht en trainer voor zijn militante
aanhang.
In 1922 start hij zijn eigen stijl die hij Aiki bu-jutsu noemt, waarbij de term Aiki
-het in harmonie brengen van de energie -reeds verwijst naar het fundament van
zijn budo.
Rond 1925 heeft hij diverse spirituele ervaringen gehad, die zo’n indruk op hem hebben gemaakt dat ze zijn verdere leven hebben beïnvloed. Hij leerde de eenheid van lichaam en geest kennen en realiseerde zich dat dit harmonie was met Ki. (= al dat is)
Morihei is er vanaf dat moment van overtuigd dat Budo een methode is die je
leert om in harmonie met jezelf en je omgeving te functioneren en zo deel uit te maken van Ki.
Op aandringen van Deguchi verhuist Ueshiba naar Tokyo. Het is dan 1927. Hij
opent diverse dojo’s en geeft onderricht in Aiki-bujutsu.
In oktober 1930 bezoekt Kano Jigoro (stichter van het Judo) zijn dojo. Deze is erg onder de indruk en spreekt van het ideale budo. Hij stuurt zelfs enkele van zijn leerlingen zoals Mochizuki Minotu en Tomiki Kenji naar Ueshiba.
Mede door zijn toenemende bekendheid opende hij in 1931 de Kobukan Dojo.
In 1936 besloot hij te breken met de traditie van het bu-jutsu en het door hem ontwikkelde systeem om te dopen in Aiki-budo. In de jaren totaan de oorlog is hij druk met lesgeven. Met het uitbreken van de oorlog ontstaat een grote terugslag in de opkomst.
In 1942 keert Ueshiba terug naar het platteland. In het dorp Iwama bouwt hij een nieuwe dojo. Dit Iwama wordt door velen beschouwd als de geboorteplaats van het moderne Aikido.
Intussen is het Aikido officieel als budo sport erkend.
Vanaf 1942 perfectioneert Ueshiba de verschillende technieken en de religieuze filosofie van Aikido.
Na de oorlog groeit onder leiding van Ueshiba’s zoon Kisshomaru (1921) het
aantal leerlingen zeer snel.
Morihei Ueshiba staat intussen bekend als “O-Sensei” ( de grote leraar), de
Meester van Aikido en krijgt vele onderscheidingen van de Japanse overheid.
De eerste publieke demonstratie werd georganiseerd in September 1956. Al snel hierna volgt de eerste openbare presentatie van de Aikikai in 1960.
In 1969 wordt de fameuze So Hombu Dojo in Tokyo geopend. Ook in deze tijd
begint de introduktie van Aikido buiten Japan.
Totaan het einde van zijn leven heeft O’Sensei zijn Aikido geperfectioneerd, mede door hard te blijven trainen.
In de lente van 1969 is hij ziek geworden en op 15 April werd zijn toestand
kritiek. Zijn laatste boodschap was : “Aikido is voor de hele wereld. Train niet om egoistische redenen, maar voor alle mensen ter wereld.”
In de vroege ochtend van 26 April 1969 sterft O’Sensei op zesentachtig jarige leeftijd.
Hieronder volgen enkele citaten uit een interview in 1957 met O’Sensei
opgeschreven door Kisshomaru :
“De geestestoestand van de aikidoka moet vredig en volledig ongeweldadig
zijn.”
“……kan Aikido alleen nog maar een krijgskunst zijn van liefde. Het kan geen
krijgskunst zijn van geweld.”
“In Aikido is er absoluut geen aanval .(!) Aanvallen betekent dat de geest al
verloren heeft”
“Types die Aikido beoefenen met de intentie om het te gebruiken als instrument om te vechten blijven niet lang. Bovendien zullen individuen met een geweldadige instelling gaandeweg minder gewelddadig worden.”
